Afrika’dan tüm dünyaya yayılan Maymun Çiçeği virüsü Dünya Sağlık Örgütü dahil herkesi alarma geçirdi. Tam olarak Maymun Çiçeği virüsünün ne olduğu bilinmezken, T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından, Maymun Çiçeği virüsü hakkında toplumun en çok merak ettiği konular belirlenerek 11 adet soru uzmanlarca “Maymun Çiçeği (MPox) Rehberi”ne göre cevaplandı. Maymun çiçeği virüsü hakkında bilgilendirici soru cevap içeriği T.C. Sağlık Bakanlığı sosyal medya hesaplarından paylaşıldı.
• Ateş,
• Baş ağrısı,
• Kas ağrıları ve sırt ağrısı,
• Büyümüş lenf nodları,
• Solunum sistemi semptomları (ör; boğaz ağrısı, burun tıkanıklığı veya öksürük) ve
• Hastalığa özgü karakteristik cilt döküntüleri şeklindedir.
• Sağlık kuruluşuna başvurana kadar başkalarıyla yakın temastan (cinsel temas dahil) kaçının.
• Sağlık kuruluşuna başvurana kadar evcil hayvanlar veya diğer hayvanlarla yakın temastan kaçının.
• Test sonuçlarınızı bekliyorsanız, aynı önlemlere uymaya devam edin.
• Test sonucunuz pozitifse, cilt döküntüleriniz kabuklanıp düşerek iyileşmiş temiz ve sağlam cilt görünümü oluşana kadar kendinizi izole etmeye ve diğer önlemlere uymaya devam edin.
• Ateş, boğaz ağrısı, burun tıkanıklığı veya öksürüğünüz varsa kendinizi izole etmeye devam edin. Sadece hekime görünmek veya acil durumlar için dışarı çıkın. Toplu taşıma araçlarını kullanmaktan kaçının.
• İzolasyondan çıkmanız gerekiyorsa, cilt döküntülerinizi kapatın ve yüze iyi oturan bir maske takın.
• Maymun Çiçeği hastasının kullanmış olduğu eşya ve malzemelerle temastan kaçının.
• Ellerinizi sık sık sabun ve suyla yıkayın veya alkol bazlı bir el antiseptiği kullanın. Özellikle yemek yemeden, yüzünüze dokunmadan önce ve tuvaleti kullandıktan sonra el hijyeni sağlayın.
MAYMUN ÇİÇEĞİ (MPOX) SIK SORULAN SORULAR
Sağlık Bakanlığı'nın paylaştığı Maymun Çiçeği hastalığı ile ilgili 11 soru 11 cevap şu şekilde yer aldı:1) MAYMUN ÇİÇEĞİ NEDİR?
Maymun Çiçeği, klinik olarak daha hafif olmasına rağmen, semptomları geçmişte çiçek hastalarında görülenlere benzer ve nadiren ölümcül viral bir zoonoz (hayvanlardan insanlara bulaşan bir virüs) olmakla birlikte insandan insana da bulaşabilmektedir. 1980 yılında çiçek hastalığının eradikasyonunun ilanı ve sonrasında çiçek aşısının uygulamasının durdurulması ile Maymun Çiçeği nadir de olsa özellikle Orta ve Batı Afrika’da görülen bir hastalık haline gelmiştir.2) MAYMUN ÇİÇEĞİ İÇİN NE ZAMAN TEST YAPTIRILMALIDIR?
Maymun Çiçeği olduklarını düşünen veya Maymun Çiçeği olan biriyle yakın temas halinde olan kişilerin, bir sağlık kuruluşuna başvurması ve test yapılması gerekip gerekmediğine karar verilmesi gerekir. Doktorunuz test yaptırmanız gerektiğine karar verirse, örnekleri alacak ve bunları test için uygun bir laboratuvara gönderecektir.3) MAYMUN ÇİÇEĞİ BELİRTİLERİ NELERDİR?
M-Çiçeği belirtileri genellikle:• Ateş,
• Baş ağrısı,
• Kas ağrıları ve sırt ağrısı,
• Büyümüş lenf nodları,
• Solunum sistemi semptomları (ör; boğaz ağrısı, burun tıkanıklığı veya öksürük) ve
• Hastalığa özgü karakteristik cilt döküntüleri şeklindedir.
4) BELİRTİLERİM VARSA NE YAPMALIYIM?
Yeni veya açıklanamayan bir cilt döküntüsü veya diğer M-Çiçeği belirtilerini fark ederseniz, bir sağlık kuruluşuna başvurun.• Sağlık kuruluşuna başvurana kadar başkalarıyla yakın temastan (cinsel temas dahil) kaçının.
• Sağlık kuruluşuna başvurana kadar evcil hayvanlar veya diğer hayvanlarla yakın temastan kaçının.
• Test sonuçlarınızı bekliyorsanız, aynı önlemlere uymaya devam edin.
• Test sonucunuz pozitifse, cilt döküntüleriniz kabuklanıp düşerek iyileşmiş temiz ve sağlam cilt görünümü oluşana kadar kendinizi izole etmeye ve diğer önlemlere uymaya devam edin.
• Ateş, boğaz ağrısı, burun tıkanıklığı veya öksürüğünüz varsa kendinizi izole etmeye devam edin. Sadece hekime görünmek veya acil durumlar için dışarı çıkın. Toplu taşıma araçlarını kullanmaktan kaçının.
• İzolasyondan çıkmanız gerekiyorsa, cilt döküntülerinizi kapatın ve yüze iyi oturan bir maske takın.
5) MAYMUN ÇİÇEĞİ NASIL BULAŞIR?
Maymun Çiçeği cilt döküntüsü, kabuklar veya vücut sıvılarıyla doğrudan temas yoluyla kişiden kişiye bulaşabilir. Ayrıca uzun süreli, yakın temas veya cinsel temas (öpmek, sarılmak veya cinsel ilişki gibi) sırasında yayılabilir. Maymun Çiçeği olan bir kişi, belirtiler başladıktan itibaren cilt döküntüsü tamamen iyileşene ve iyileşmiş temiz ve sağlam cilt görünümü oluşana kadar başkalarına virüsü bulaştırabilir. Bazı hastalar belirtileri başlamadan 1 ile 4 gün önce Maymun Çiçeğini bulaştırabilir. Ancak hiç belirti göstermeyen kişilerin virüsü bulaştırdığına dair bir kanıt bulunmamaktadır.6) MAYMUN ÇİÇEĞİ CİNSEL YOLLA BULAŞAN BİR HASTALIK MIDIR?
Maymun Çiçeği, cinsel yolla bulaşabilen bir hastalık olarak tanımlanabilir. Diğer bir ifade ile, cinsel ilişki, Maymun Çiçeğinin bulaşma yollarından sadece biridir. Geçmişte Maymun Çiçeği salgınları enfekte hayvanlarla ve hayvan ürünleriyle doğrudan temas sonucu ortaya çıkmıştır, ancak kişiden kişiye bulaşma sınırlı olmuştur. Günümüzdeki salgında, virüs esas olarak yakın temas yoluyla bulaşmaktadır. Cinsel temas sırasında lezyonlarla temas veya solunum sekresyonları ile yakın temas ile bulaş olabilir. Ancak cinsel ilişki olmaksızın Maymun Çiçeği olan biriyle yakın ve uzun süreli cilt temasında bulunmak da virüsün bulaşmasına neden olabilir.7) MAYMUN ÇİÇEĞİ NASIL ÖNLENEBİLİR?
Maymun Çiçeği olduğundan şüphelenilen bir cilt döküntüsüne sahip kişilerle yakın cilt temasından kaçının.• Maymun Çiçeği hastasının kullanmış olduğu eşya ve malzemelerle temastan kaçının.
• Ellerinizi sık sık sabun ve suyla yıkayın veya alkol bazlı bir el antiseptiği kullanın. Özellikle yemek yemeden, yüzünüze dokunmadan önce ve tuvaleti kullandıktan sonra el hijyeni sağlayın.